Дунд 21 мин 12 асуулт

Модал үйл үг (Modal Verbs)

Чадвар, зөвшөөрөл, үүрэг, хориглол, дүгнэлт илэрхийлэх модал үйл үгс (can, must, should, may гэх мэт) болон өнгөрсөн цагт хэрэглэх perfect modal (must have done, should have done). ЭЕШ-д бараг жил бүр хэд хэдэн асуулт ордог.

1Ерөнхий зураглал

'Чи явах ёстой', 'Тэр гэртээ байгаа байх', 'Энд тамхи татаж болохгүй'. Эдгээр санааг англиар нэг жижиг модал үгээр хэлдэг. ЭЕШ-д бараг жил бүр хэд хэдэн асуулт ордог.

Модал үйл үгс өгүүлэгчийн хандлагыг илэрхийлнэ: энэ зайлшгүй юу, магадгүй юу, зөвшөөрөгдсөн үү, зөвлөж байна уу.

ЭЕШ-ийн модалын даалгавар 2 төрөлтэй: (1) хэлбэрийн алдаа таних (modal + V1 зөрчсөн), (2) утгын зөв модалыг сонгох (хориг уу, шаардлагагүй юу, дүгнэлт үү).

Бүх модал: modal + V1, бүх биед адил (no -s, no to, no -ing)

can/could/may/might/must/shall/should/will/would/ought to

Чит код

Модалын ард зөвхөн V1

Зай модал үгийн яг ард байвал сонголтоос -s, -ing, -ed, to-той хэлбэрийг бүгдийг хас. Үлдсэн V1 (үндсэн хэлбэр) л зөв. ought to, have to, be able to-д to байдаг ч ард нь мөн л V1: ought to go.

Нүдээрээ хар

Модал бүр хэр 'хүчтэй' вэ: магадгүйгээс баттай хүртэл.

Цээжлэх карт · дарж эргүүл (0/10)

2Модал үйл үг гэж юу вэ? Чадвар ба зөвшөөрөл

Модал үйл үг нь үндсэн үйл үгийн өмнө орж, тухайн үйлдлийн чадвар, зөвшөөрөл, үүрэг, магадлал-ыг илэрхийлдэг туслах үйл үг юм.

Гол онцлог: ард нь ҮРГЭЛЖ үндсэн үйл үгийн үндсэн хэлбэр (bare infinitive, to-гүй) орно. Гуравдагч биед '-s' нэмэхгүй.

modal + V1 (bare infinitive)

He can swim. (He can swims / He can to swim гэж БОЛОХГҮЙ)

Чадвар (ability): одоо, ерөнхий чадварыг can, өнгөрсний чадварыг could илэрхийлнэ.

be able to нь бүх цагт хувирдаг (was able to, will be able to). Тиймээс can/could-ийн нөхөн хэлбэр болдог.

can / could / be able to + V1

ability: чадвар

Энгийнээр: can бол одоогийн чадвар: 'I can ride a horse' (одоо мордож чадна). could бол өнгөрсний ерөнхий чадвар: 'I could ride a horse when I was five' (таван настайдаа унаж чаддаг байсан).

Зөвшөөрөл (permission): can нь өдөр тутмын ярианд, may нь албан ёсны, эелдэг хэлбэрт хэрэглэгдэнэ.

can / may + V1

permission: зөвшөөрөл (may = албан ёсны)

Чадвар ба be able to

'She could not solve it yesterday, but today she ___ solve it.' Зайнд тохирох үгийг ол.

Эхлээд өөрөө оролдоод үз.

Хүсэлт (requests): Can you...? нь энгийн, Could you...? / Would you...? нь илүү эелдэг хүсэлт. May I...? нь өөртөө зөвшөөрөл гуйх албан ёсны хэлбэр.

Could you / Would you + V1 ...?

эелдэг хүсэлт (polite request)

Эелдэг хүсэлт

Хамгийн эелдэг хувилбарыг сонго: A) Can you help me? B) Could you help me? C) Help me.

Эхлээд өөрөө оролдоод үз.

ЭЕШ-ийн заль. Модалын дараа 'to' эсвэл '-s/-ing' орсон сонголтыг (can to go, must goes, should going) шууд хас. Ганц онцгой: ought TO go. ought нь 'to'-той явдаг.

Шалгах асуулт

Choose the correct sentence:

Шалгах асуулт

'When I was a child, I ___ swim very well, but now I can't.' Choose the best modal.

3Үүрэг, шаардлага, хориглол

Үүрэг/шаардлага (obligation): must нь ярьж буй хүний өөрийн шаардлага, чухал гэж үзсэн зүйлийг илэрхийлнэ. have to нь гадны дүрэм, нөхцөл байдлаас үүдсэн үүргийг илэрхийлнэ.

Утга ойролцоо боловч have to нь бүх цагт хувирдаг (had to, will have to). must-д өнгөрсөн хэлбэр байхгүй.

must / have to + V1

obligation: хийх ёстой (хүчтэй үүрэг)

Зөвлөмж (advice): should ба ought to нь 'хийвэл зүгээр' гэсэн зөвлөгөө, сул шаардлагыг илэрхийлнэ. must-аас сул.

should / ought to + V1

advice: хийвэл зүгээр (зөвлөмж)

Анхаар, хоёр ялгаатай үгүйсгэл: mustn't нь ХОРИГ (хийж болохгүй). don't have to нь шаардлагагүй (хийсэн ч болно, хийгээгүй ч болно). Тэс өөр утга.

mustn't + V1 = хориг | don't have to + V1 = шаардлагагүй

prohibition vs absence of necessity

Чит код

Монголоор орчуулж шалга

'... болохгүй, хориотой' → mustn't. '... албагүй, шаардлагагүй' → don't have to / needn't. Хоёр үгүйсгэлийг сонгуулбал өгүүлбэрийг монголоор уншаад аль нь утгатай байгааг хар.

Энгийнээр: mustn't бол улаан гэрэл: гарч болохгүй. don't have to бол амралтын өдөр: сургууль явах албагүй, явсан ч болно, явахгүй ч болно.

mustn't vs don't have to

Эдгээрийн утгын ялгааг тайлбарла: 'You mustn't park here.' ба 'You don't have to park here.'

Эхлээд өөрөө оролдоод үз.

ЭЕШ-ийн заль. mustn't (хориг) ба don't have to (шаардлагагүй) хоёрыг хамгийн их андуурдаг. 'It is forbidden' гэвэл mustn't; 'It's a holiday', 'it's free' гэвэл don't have to. Хоёулаа сонголтод зэрэг байдаг.

Шалгах асуулт

'You ___ smoke in the hospital. It is forbidden.' Choose the best modal.

Шалгах асуулт

'It's a holiday tomorrow, so we ___ get up early.' Choose the best modal.

Шалгах асуулт

'You ___ wear a uniform at this school; it is a strict rule.' Choose the best modal.

4Дүгнэлт ба perfect modal (өнгөрсөн цаг)

Дүгнэлт/магадлал (deduction): одоогийн нөхцөл байдлын талаар таамаглахад must (баттай тийм), can't (баттай үгүй), might/may/could (магадгүй) хэрэглэнэ.

must / can't / might + V1

deduction: одоогийн дүгнэлт (баттай / боломжгүй / магадгүй)

Чит код

100% / 0% / 50% шкал

must = бараг лавтай тийм, can't = бараг лавтай үгүй (боломжгүй), might / may / could = магадгүй. Дүгнэлтэд must-ийн эсрэг нь can't, mustn't биш. 'He mustn't be at home' гэсэн дүгнэлтийн сонголтыг хас.

Энгийнээр: Найз чинь утсаа авахгүй байна. Шөнийн 2 цаг бол 'He must be asleep' (лавтай унтаж байна). Ням гараг бол 'He can't be at school' (сургууль дээр байх боломжгүй).

ЭЕШ-ийн заль. Дүгнэлтэд must-ийн эсрэг нь mustn't БИШ, can't. 'He mustn't be at home' гэвэл хориг болно. Баттай үгүй дүгнэлт: 'He can't be at home.'

Perfect modal: ӨНГӨРСӨН үйлдлийн талаар дүгнэлт хийх, эсвэл болоогүй зүйлд харамсах, шүүмжлэхэд хэрэглэнэ.

Бүтэц нь үргэлж 'modal + have + V3 (past participle)'.

must have + V3

өнгөрсөнд болсон гэсэн баттай дүгнэлт

can't have + V3 / might have + V3

өнгөрсөнд боломжгүй / магадгүй болсон

should have + V3 / could have + V3

should have = хийх ёстой байсан (хийгээгүй) | could have = хийж чадах байсан

Чит код

Өнгөрсний дохио + модал = have + V3

Өгүүлбэрт yesterday, last night зэрэг өнгөрсний дохио байгаад модал хэрэгтэй бол 'modal + have + V3'-тай сонголтыг хай. must have V3 = хийсэн нь лавтай, should have V3 = хийх ёстой байсан ч хийгээгүй.

Perfect modal дүгнэлт

'The ground is wet. It ___ rained last night.' Хамгийн тохиромжтой хариуг ол: A) must have B) can't have C) should have

Эхлээд өөрөө оролдоод үз.

ЭЕШ-ийн заль. 'should have + V3' = 'хийх ёстой байсан ч хийгээгүй'. Ярианд 'have'-г /əv/ гэж хэлдэг тул 'should of' гэж бичсэн сонголт гардаг. Энэ нь үргэлж алдаа.

Шалгах асуулт

'He failed the exam. He ___ harder.' Choose the best option (зөвлөмж/харамсал, өнгөрсөн).

Шалгах асуулт

'The lights are off. They ___ be at home.' (одоогийн баттай үгүй дүгнэлт)

Шалгах асуулт

'John isn't answering his phone. He ___ be in a meeting.' (одоогийн магадгүй дүгнэлт)

Шалгах асуулт

'She studied all night, so she ___ the exam easily.' Choose the best option (өнгөрсөн баттай дүгнэлт).

Цээжлэх зүйлс

modal + V1: to-гүй, -s-гүй, -ing-гүй (ганц онцгой: ought to).
can = одоогийн чадвар, could = өнгөрсний чадвар, эелдэг хүсэлт.
must / have to = үүрэг; өнгөрсөнд had to.
mustn't = хориг; don't have to = шаардлагагүй.
Дүгнэлт: must (баттай тийм), can't (баттай үгүй), might (магадгүй).
Perfect modal = modal + have + V3; should have V3 = хийх ёстой байсан.

Хичээл дууслаа.12 шалгах асуулт хүлээж байна. Одоо цагтай сорилоор өөрийгөө шалга.